06 - 44 07 61 88

HZ 92 in groot onderhoud

28-10-2020

HZ 92 in groot onderhoud

Onze botter HZ 92 is voor haar groot onderhoud uit het water getakeld en op twee bokken gezet.

De grootste klus van de 92 is het vernieuwen van de kielbalk en het gehele vlak. De kielbalk is normaliter het eerste deel van waaruit de bouw van een botter wordt gestart. De kielbalk is 34 voet lang (9,625 meter), 5 duim breed en 3 duim hoog (12,9 x 7,7 cm).

Het vlak bestaat per zijde uit 2 of 3 delen van 2,5 duim dik (6,4 cm) en zijn in het midden het langst: 11 meter. Daar heb je dus één of meerdere, voldoende lange en rechte eikenbomen voor nodig.

Bijgaande tekening is overgenomen uit Peter Dorleijn's "De bouwgeschiedenis van een botter".
Op dit vlak worden o.a. de spanten, leggers en oplangers uitgemeten, gezaagd en geplaatst. Het vlak en de kielbalk vormen dus  feitelijk de basis van het schip. Alleen bij een precieze vervanging zal de schuit goed zeilen; is het zaakje scheef dan hebben we een probleem.

Daarom is er voor gekozen de 92 op twee grote stalen bokken te plaatsen. Als ze dan stabiel staat kan de kielbalk worden verwijderd. Deze was in 2018 gebroken en gerepareerd. Daarna worden de binnenste vlakdelen eruit gehakt en vervangen. Met name de uiteinden van de vlakdelen waren zeer slecht waardoor ook sommige liggers waren gaan rotten. In de loop der jaren is geprobeerd de rot tegen te gaan door de vlakdelen zoveel mogelijk van rot te ontdoen, en een noodreparatie te plaatsen. Het zaakje werd destijds met carboleum ingesmeerd, en afgedekt met kit en koperen platen. Er zijn botters die destijds voor een zeer groot deel met koper waren beslagen. Dat heet een 'doodskleed' omdat de rot nooit helemaal weggehaald kan worden en het hout onder het koper toch blijft rotten, zij het langzamer.

Inmiddels zijn we zover dat de kielbalk en de twee binnenste vlakdelen zijn verwijderd. Het uithakken van de kielbalk en de vlakdelen is een enorme klus voor onze vrijwilligers. Omdat er talloze pennen en bouten moeten worden weggehaald kan dit eigenlijk alleen maar met de hand worden gedaan, en in een erg kleine ruimte.
En zulks geschiedde onder leiding van Gert Jan Rebel met hulp en kracht van o.a. Gert Spilt, Erik Waterreus, DirkJan Bakker en vele anderen.

 

 

 


Om onze vrijwilligers enige beschutting te geven in het huidige klimaat hebben we een enorme tent over en om de botter gezet. Deze tent zal enige maanden blijven staan totdat de klus aan de 92 geklaard is.

Het nieuwe hout was al gereserveerd en opgeslagen in Harlingen en Huizen. Hopelijk beginnen we eind oktober met het plaatsen van de kielbalk en de twee binnenste vlakdelen. De vlakdelen moeten op maat gezaagd, geschaafd en gebogen worden. Dat zal zeker mooie plaatjes opleveren die wij dan zeker zullen delen !

>>HZ 92 in groot onderhoud

Wij helpen u graag verder

neem contact op